SMEdx là gì? Doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ được hỗ trợ chuyển đổi số ra sao?
SMEdx là gì là câu hỏi nhiều chủ doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ đặt ra khi lần đầu nghe nhắc tới chương trình hỗ trợ chuyển đổi số này – đây là chương trình do nhà nước triển khai, giúp doanh nghiệp tiếp cận các nền tảng số Make in Vietnam (quản trị, kế toán, bán hàng, chữ ký số…) với chi phí ưu đãi, thay vì phải tự tìm hiểu và trả đầy đủ chi phí thị trường ngay từ đầu.
Với nhiều chủ doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ, đây là điểm khởi đầu ít rủi ro để làm quen với việc vận hành trên nền tảng số, trước khi cân nhắc đầu tư phần mềm chuyên sâu hơn theo đúng đặc thù sản xuất mà các nền tảng đại trà của chương trình không đáp ứng được.
Bài viết trình bày SMEdx là gì, chương trình hỗ trợ những gì cụ thể, và doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ nên tận dụng chương trình này ra sao.
1. SMEdx là gì?
SMEdx (viết tắt của SME Digital Transformation) là chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, được Bộ Thông tin và Truyền thông (nay thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) khởi động triển khai từ ngày 26/3/2021. Chương trình giúp doanh nghiệp tự đánh giá mức độ chuyển đổi số của đơn vị mình, đồng thời lựa chọn và giới thiệu các nền tảng số Make in Vietnam xuất sắc tới cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.
2. Chương trình SMEdx hỗ trợ những gì cho doanh nghiệp?
- Công cụ tự đánh giá mức độ chuyển đổi số: doanh nghiệp có thể tự kiểm tra mình đang ở giai đoạn nào trong quá trình chuyển đổi số để có định hướng đầu tư phù hợp.
- Danh mục nền tảng số Make in Vietnam được thẩm định: các nhóm nền tảng về quản trị doanh nghiệp, nghiệp vụ cụ thể theo lĩnh vực, an toàn thông tin mạng đã qua đánh giá, giới thiệu tới cộng đồng doanh nghiệp.
- Chi phí ưu đãi khi sử dụng nền tảng: nhiều nền tảng tham gia chương trình cung cấp mức giá ưu đãi hoặc gói dùng thử cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số miễn phí: thông qua nền tảng học trực tuyến mở đại trà (MOOCs), hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động nâng cao kỹ năng số cơ bản.
3. Kết quả thực tế của chương trình SMEdx đến nay
Sau khi đã hiểu SMEdx là gì, câu hỏi tiếp theo nhiều người quan tâm là chương trình này thực tế đã tiếp cận được bao nhiêu doanh nghiệp. Theo báo cáo chuyển đổi số quốc gia của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến hết ngày 10/10/2024, tổng số lượt doanh nghiệp tiếp cận chương trình SMEdx đạt gần 1,3 triệu lượt, trong đó số doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự sử dụng các nền tảng số của chương trình là hơn 401.000 doanh nghiệp – ước đạt và vượt kế hoạch năm. Đây là con số cho thấy chương trình đã có độ phủ khá rộng, dù phần lớn doanh nghiệp tham gia sử dụng các nền tảng nghiệp vụ cơ bản như kế toán, bán hàng, chữ ký số, chứ chưa nhiều doanh nghiệp sản xuất khai thác các nền tảng chuyên sâu theo ngành.
4. Doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ nên tận dụng SMEdx như thế nào?
Với nhà máy sản xuất vừa và nhỏ, SMEdx phù hợp nhất để giải quyết các nhu cầu quản trị chung: kế toán, chữ ký số, lưu trữ đám mây, hoặc các công cụ văn phòng số cơ bản – những nhu cầu không đòi hỏi tùy biến sâu theo đặc thù sản xuất riêng. Đây là bước khởi đầu hợp lý để nhà máy và nhân viên làm quen với việc vận hành trên nền tảng số trước khi đầu tư các hệ thống phức tạp hơn.
5. SMEdx có đủ cho một nhà máy sản xuất hay không?
Các nền tảng trong chương trình SMEdx chủ yếu là nền tảng đại trà, phục vụ chung cho nhiều loại hình doanh nghiệp (thương mại, dịch vụ, sản xuất) chứ không thiết kế riêng theo đặc thù từng ngành sản xuất. Với những bài toán chuyên sâu của nhà máy như quản lý kho nguyên vật liệu nhiều SKU, lập kế hoạch sản xuất theo công suất máy, quản lý BOM đa cấp, hay truy xuất nguồn gốc theo lô, các nền tảng đại trà thường không đáp ứng đủ, và nhà máy vẫn cần đầu tư phần mềm chuyên biệt theo đúng quy trình vận hành thực tế của mình.
Nói cách khác, trả lời cho câu hỏi “SMEdx là gì và có đủ cho một nhà máy sản xuất hay không”: SMEdx là điểm khởi đầu tốt cho phần quản trị chung, nhưng không thay thế được nhu cầu phần mềm sản xuất chuyên sâu khi nhà máy phát triển tới quy mô cần kiểm soát chặt chẽ hơn.
6. Công cụ tự đánh giá SMEdx và những tính năng phần mềm giúp nâng điểm chuyển đổi số
Công cụ tự đánh giá của chương trình SMEdx sử dụng Bộ chỉ số DBI (Digital Business Indicators) do Bộ Thông tin và Truyền thông (nay thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ) xây dựng. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ chỉ số DBI đánh giá theo 7 trụ cột: Định hướng chiến lược, Trải nghiệm khách hàng và bán hàng đa kênh, Chuỗi cung ứng, Hệ thống thông tin và quản trị dữ liệu, Quản lý rủi ro và an toàn thông tin mạng, Nghiệp vụ quản lý tài chính – kế toán – kế hoạch – pháp lý – nhân sự, và Con người – tổ chức.
Đây chính là điểm liên kết trực tiếp giữa SMEdx và việc áp dụng phần mềm sản xuất: các nền tảng đại trà của chương trình (kế toán, chữ ký số) chủ yếu giúp nhà máy ghi điểm tốt ở trụ cột “Nghiệp vụ tài chính – kế toán”, nhưng hai trụ cột đánh giá nặng ký khác – “Chuỗi cung ứng” (mức độ số hóa quy trình và hoạt động kinh doanh cốt lõi) và “Hệ thống thông tin và quản trị dữ liệu” (khả năng tích hợp dữ liệu giữa các hệ thống) – lại chính là phần mà một nhà máy sản xuất chỉ có thể ghi điểm cao nếu đã áp dụng phần mềm chuyên sâu cho hoạt động sản xuất, chứ các nền tảng quản trị chung của SMEdx không tự động mang lại điểm số ở hai trụ cột này.
Dưới đây là những nhóm tính năng phần mềm sản xuất gắn trực tiếp với từng trụ cột trong Bộ chỉ số DBI, giúp nhà máy nâng mức đánh giá chuyển đổi số một cách thực chất, không chỉ dừng ở phần quản trị chung:
- Số hóa quy trình sản xuất cốt lõi (lập kế hoạch, theo dõi tiến độ, quản lý kho): nâng điểm trực tiếp trụ cột “Chuỗi cung ứng” – trụ cột đánh giá mức độ số hóa hoạt động kinh doanh cốt lõi mà các nền tảng đại trà của SMEdx không chạm tới.
- Tích hợp dữ liệu giữa các hệ thống (kế toán – sản xuất – kho – đơn hàng): thể hiện năng lực tích hợp hệ thống thông tin, tiêu chí quan trọng của trụ cột “Hệ thống thông tin và quản trị dữ liệu”.
- Quản lý đơn hàng và tương tác khách hàng số: đóng góp vào trụ cột “Trải nghiệm khách hàng và bán hàng đa kênh”, đặc biệt khi kết nối được dữ liệu đặt hàng với năng lực sản xuất thực tế.
- Dashboard báo cáo dữ liệu thời gian thực hỗ trợ ra quyết định: phản ánh mức độ tích hợp chuyển đổi số vào chiến lược vận hành, liên quan trực tiếp đến trụ cột “Định hướng chiến lược”.
- Phân quyền truy cập và bảo mật dữ liệu vận hành: đáp ứng một phần yêu cầu của trụ cột “Quản lý rủi ro và an toàn thông tin mạng”, đặc biệt khi phần mềm được triển khai có kiểm soát quyền truy cập rõ ràng theo từng bộ phận.
7. Cách tiếp cận chương trình SMEdx
Doanh nghiệp có thể tìm hiểu và đăng ký tham gia chương trình qua cổng thông tin chính thức của SMEdx (smedx.vn), nơi cung cấp công cụ tự đánh giá mức độ chuyển đổi số và danh mục các nền tảng số được giới thiệu theo từng nhóm nhu cầu. Doanh nghiệp nên xác định rõ nhu cầu cụ thể của mình trước khi lựa chọn nền tảng, tránh đăng ký dùng thử tràn lan nhiều nền tảng không thực sự cần thiết.
Câu hỏi thường gặp
Đã hiểu SMEdx là gì, vậy chương trình do cơ quan nào quản lý?
Chương trình do Bộ Thông tin và Truyền thông khởi động từ năm 2021; sau quá trình sắp xếp lại bộ máy nhà nước, chức năng quản lý về chuyển đổi số hiện thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.
Doanh nghiệp sản xuất có phải trả phí khi tham gia SMEdx không?
Việc đăng ký tham gia chương trình và sử dụng công cụ tự đánh giá thường miễn phí. Chi phí sử dụng các nền tảng số cụ thể tùy theo từng nhà cung cấp, nhưng thường ở mức ưu đãi hơn so với giá thị trường thông thường.
SMEdx có phần mềm riêng cho ngành sản xuất không?
Chương trình chủ yếu giới thiệu các nền tảng đại trà (kế toán, quản trị, bán hàng…) chứ không có nền tảng chuyên sâu theo từng đặc thù ngành sản xuất cụ thể như quản lý kho, BOM, hay lập kế hoạch sản xuất.
Nhà máy đã dùng nền tảng qua SMEdx thì có cần đầu tư thêm phần mềm sản xuất riêng không?
Có, nếu nhà máy cần kiểm soát chặt các bài toán chuyên sâu như định mức nguyên liệu, kế hoạch sản xuất, hay truy xuất nguồn gốc theo lô – đây là nhu cầu mà nền tảng đại trà không đáp ứng đủ. BMD Solutions xây dựng phần mềm theo đúng quy trình sản xuất thực tế của từng nhà máy để bổ sung đúng phần còn thiếu này. Liên hệ BMD Solutions để được tư vấn.
Phạm Trung Sơn hiện đang là CEO của công ty BMD Solutions có hơn 7 năm kinh nghiệm trong ngành lập trình, tư vấn giải pháp công nghệ cho doanh nghiệp